Bu Çalıştay, Unlu Mamülleri için...

UNLU MAMÜLLER ÇALIŞTAYI – 18.06.16

Geçtiğimiz günlerde İzmir’de, Ege Bölgesi Sanayiciler Odası’nda, moderatörlüğünü sevgili İsmail Uğural’ın yaptığı bir çalıştaya katıldım. Çalıştayın teması ‘Unlu Mamüller Sektörü’ idi.

Çalıştay öncesinde unlu mamüller sektöründe yaşanan bazı sorunlar listelenmişti ve biz katılımcılar olarak listelenen sorun sayısı kadar gruplara ayrıldık. Seçtiğimiz başlıktaki sorun için grubumuzla birlikte ayrı bir toplantı odasına geçip bu soruna çözümler aradık.

Çalıştaya davet edilmiş olmak benim için önemliydi. Gıda güvenliği danışmanlığı yapan bir şirketin sahibi olarak şimdiye dek edindiğim iş tecrübelerimi faydalı bir kanalda aktarabilmek neticede tatmin edici bir durum. Ayrıca çok değerli katılımcılardan yeni şeyler öğrenmek de güzel bir katma değerdi.

Laf aramızda, eğer unlu mamüller sektöründe bir işletme sahibi olsaydım bu çalıştay için çok daha fazla heyecan duyardım. Bu bakış açısıyla da katılımcı sayısını pek yeterli bulmadığımı üzülerek ifade ediyorum. Fakat bir yerden başlamak ve çalıştayı güzel çıktılar ile bitirmek ise beni gelecek ile ilgili bir hayli umutlandırdı.

Neticede bugün atılan bir tohum yarın neden bir orman olmasındı... : )

Sektörel birliktelikleri, kişisel olarak her zaman çok önemsediğimi ve çok faydalı bulduğumu belirtmeliyim. Bu bir çalışay olur, panel olur, konferans olur, kongre veya bir dernek toplantısı olur... Kendi sektörünüzdeki, değişik disiplinlerden insanlarla bir arada olmak güçlendirir, yeni fikirlerin ortaya çıkmasına yardımcı olur, gelişime zemin hazırlar ve geliştirir.

Bu çalıştayın varmak istediği noktalardan biri ise unlu mamüller sektöründe güç birliği modeli oluşturmak ve dünyada lider konumuna yükselebilmek idi.

Bu yazının ana fikrine gelince: Beni her zaman çalıştaylara davet edebilirsiniz. Ben gelirim : )

Çalıştayın sonuçlarını rapor halinde görmek isteyenler için:

UNLU MAMÜLLER SEKTÖRÜNÜN

SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ARAMA ÇALIŞTAYI

SONUÇ BİLDİRGESİ

Unlu mamuller sektörünün sorunları ve çözüm önerileri ile unlu mamullerin Türkiye markası ile dünya pazarlarında hak ettiği yeri alabilmesi amacıyla yapılabileceklerin görüşüldüğü çalıştay, 02 Haziran 2016 günü EBSO Meclis Salonunda gerçekleştirildi.

Çalıştay; Ege Bölgesi Sanayi Odası, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, İzmir Fırıncılar Esnaf Odası, İzmir Şekerciler ve Pastacılar Odası, İzmir Pide, Gevrek ve Benzerleri Esnaf Odası, İzmir Ticaret Odası, İzmir Ticaret Borsası, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İzmir İl Müdürlüğü, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Ege Üniversitesi, Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanlığı, Gıda Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanlığı, Kimya Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanlığı, Veteriner Hekimleri Odası İzmir Şube Başkanlığı yetkililerinin katılımıyla gerçekleştirildi.

Yukarıda isimleri belirtilen kurumlardan toplam 42 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen çalıştayda; Açılış konuşmasında Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Üyesi Haluk TEZCAN sektörün önemine ve sorunların boyutuna değinmiş, çalıştayın moderatörlüğünü Tarım Gıda Yazarları ve Gazetecileri Derneği yönetim kurulu başkanı Gazeteci İsmail UĞURAL YAPMIŞTIR.

Çalıştayın birinci aşamasında tüm katılımcılarla beraber sektörün derinlemesine analiz edilebilmesi için önemli konu başlıkları tespit edilmiş ve bunun sonucunda beş farklı ana başlık altında 5 ayrı grup çalışması yapılmıştır. Bu grupların konu başlıkları her başlık altında oluşturulan görüşler-sonuçlar aşağıda çıkarılmıştır.

1-HAMMADDELERİN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Unlu mamuller sektöründe kullanılan hammaddeler; taşıdıkları fiziksel, kimyasal ve biyolojik riskler itibariyle gıda güvenliği açısında değerlendirilmesi gerektiği için değerlendirilmeye tabi tutulmuşlardır.

Değerlendirme; “ Hammaddelerin Temini ve Satın Alımı” , “ Hammadde Kabulü ve Depolama Şartları ” konu başlıkları altında ele alınmıştır.

- Hammaddelerin Temini ve Satın Alımında Yaşanan Sorunlar:

* Bilindiği üzere, tüm gıda maddelerin kabulü sırasında işyeri tarafından; zararlı olup olmadığı, yabancı cisimler içerip içermeği, ambalajının hasar görüp görmediği, etiket bilgilerinin Türk Gıda Kodeksine uygun olup olmadığı, sevkiyat araçlarının hijyen şartlarını taşıyıp taşımadığı, soğuk zincirde taşınması gereken gıda maddelerinin (yaş maya, krema vb.) uygun koşullarda taşınıp, taşınmadığı kontrolleri yapılmaktadır.

Gıda maddelerinin, yukarıda sıralanan hususlara uygun olmadığının tespiti halinde, mevzuat gereği işletmeye kabulü yapılmamaktadır.

* Yapılan kontrol, tetkik ve değerlendirmeler sonucunda, işletmeye kabul edilen her bir hammadde için izlenebilirliğin sağlanması adına; fatura, irsaliye vb. belgelerin hiç aksatılmadan temin edilmesi ve dosyalanması gerekmektedir..

* Aynı firmaya ait un hammaddesinin dönemsel olarak ( Mayıs-Haziran–Temmuz-Ağustos aylarında) kalitesinin bazı aylarda farklılık göstermesi nedeniyle, ürünlerin randımanında farklılıklar yaşanmaktadır.

Üretici firmanın aynı kalitede standart ürün üretmesinin sağlanması ve bunun için gerekli şikayetlerin yapılarak; önemlerin alınması ve un üreten tüm fabrikaların Türk Gıda Kodeksi – Buğday Unu Tebliği hükümlerine uygun un üretmeleri sağlanmalıdır.

* Hammaddelerin satın alımı sırasında ceviz, susam vb. ürünlerin fiyatlarında bir istikrarsızlık mevcut ve maliyetleri yüksektir.

Dönemsel olarak piyasada yaşanan fiyat dalgalanmaların önlenmesi gerekmektedir.

* İşletmeye alımı yapılan un ürünlerinde nadiren de olsa yabancı madde bulunabilmekte ve metal kalıntısı içerebilmektedir.

İşletmeye hammadde olarak kabul edilen un ürünlerinde analizlerin üretici firmalardan temin edilmesi ve metal detektörden geçirilmiş olan ürünlerin işletmeye kabulünün sağlanması.

* Hammadde olarak kullanılan susamlarda maliyetin yüksek olması nedeniyle sorunlarla karşılaşılabiliyor.

İthal olarak temin edilen susam ürününün İthalat izinlerinin olup olmadığı kontrol edilerek işletmeye kabulü yapılacak ithal ürünlerde izin belgeleri olanların kabul edilmesi.

Üreticinin susam üretmekten para kazanır hale gelmesinin sağlanması ve üreticiye gerekli desteklerin sağlanarak susamın ithalatının azaltılması.

- Hammadde Kabulü ve Depolama Şartları

* Sektörde, ambalajlı veya ambalajsız hiçbir gıda maddesi zemin ile doğrudan temas etmemeli ve işletmeye gerekli sayıda palet temin edilmeli.

* Dökme gıda maddelerinin (ambalajsız olanlar) uygun muhafaza şartlarında, ağzı kapalı ve yerle teması önlenerek depolanması sağlanmalı.

* Koku, kirlenme ve mikrobiyolojik yönden birbirlerini olumsuz yönde etkileyebilecek gıda maddeleri, ayrı yerlerde muhafaza edilmeli.

* Ceviz, Fıstık vb. ürünlerin depolanması sırasında küflenme ve böceklenme gibi sorunlar;

Un ürünlerinin depolanmasında kurtlanma sorunu olabilmektedir. Bu nedenle depolarda sıcaklık ve rutubet kontrolleri düzenli olarak yapılmalı. Ayrıca pest kontrollerinin düzenli olarak yapılarak kayıtlarının tutulmalıdır.

* Depolarda ilk giren ilk çıkar prensibi uygulanmalıdır.

2-UNLU MAMÜLLERDE ÜRETİLEN ÜRÜN ÇEŞİTLİLİĞİNİN TANIMLANMASI

Sorunlar Çözüm Önerileri

1 – Ülkemiz geneli itibariyle, unlu mamul ürünlerinin coğrafi işaretlerinin bulunmaması ( Boyoz, gevrek vb.)

Bu amaçla, ilgili kurumların bu konuda çalışmalar yapması gerekmektedir.

2 – Kayıt dışı üretimin yarattığı ve faaliyet alanı dışında ürün satan işletme ve kurumların haksız rekabete yol açması.

Bu soruna çözüm amacıyla; mevzuat çalışmalarının yapılması ve sektördeki denetimlerin arttırılması gerekmektedir.

3 - Unlu mamul işletmelerinin nüfus sayısına orantılı olarak ruhsatlandırılmaması nedeniyle, sektörde atıl kapasite oluşması.

Çözüm için mevzuat uygulamalarının gözden geçirilmesi gerekmektedir.

4 - Dondurulmuş unlu mamullerin etiket bilgileri yetersizliği.

Kamu sağlığı risk altında, soğuk zincirin sağlanması konuları, taze ürün ile karşılaştırıldığında gıda kalitesi ve güvenliği konusunda halk bilgilendirilmeli. Ürünün donuk mu taze üretim mi olduğu etiketlerde belirgin şekilde belirtilmeli

5 - Unlu mamul üreticilerinin çeşit arttırılması konusunda üniversite ve bilim kurumlarının sektörden uzak olması, önemsememesi.

Kurumlar arası iletişime geçme yönünde EBSO ve Bakanlığın gündemine alması

6 - Ürün bazında esnaf odalarının yapılandırma eksikliği.

Çözüm; oda yönetimleri oluşturulurken, odaya üye her meslek grubundan temsilcilerin oda yönetim kurulunda yer almasının sağlanması.

7 – Medyada, unlu mamul sektörü ile ilgili bilgi kirliliğinin varlığı.

Çözüm; yazılı ve görsel basında, ürünlerimizin tanıtımı, yanlış bilgilerin yetkili kişiler tarafından düzeltilmesi.

8 - Personel niteliğinin düşük olması.

Çözüm; sektörde nitelikli personel yetiştirilmesi için ilgili kurumların faaliyete geçmesi

3-UNLU MAMÜLLER SEKTÖRÜNDE ASGARİ TEKNİK VE HİJYENİK ŞARTLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Sektörün bu konudaki sorunları ve çözüm öneri, iki ana başlık altında sırlanmıştır.

a- Sektörde çalışan personelin, yaptıkları iş işe ilgili almak zorunda oldukları eğitimler konusundaki eksiklikler ve çalışanların sık iş değiştirmeleri yani sirkülasyonu konusunda yaşanan sıkıntılar:

Çözüm; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile TOBB ve TESK arasında yapılacak olan protokollerle, her ilde; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl/İlçe Müdürlükleri ile meslek odaları işbirliği içinde sektöre yönelik olarak; Gıda Hijyeni, İyi Hijyen Uygulamaları ve HACCP eğitimleri verilmeli.

Sektör çalışanlarının tümünün bu eğitimlere katılması sağlanmalı.

* Hijyen ve beslenme konusundaki temel eğitimlerin ilk ve orta öğretim çağında öğrencilere verilerek, sektörde çalışanların bu bilgileri çok önceden almış kişiler olarak, çalışmaları sağlanmalı.

* Kişisel hijyenin sağlanması konusunda çalışan personelin gelir seviyesi ile doğrudan ilişkisi olduğu gerekçesiyle, sektör çalışanların gelir seviyesinin arttırılması sağlanmalı.

b- Bilindiği üzere; tüm unlu mamul işyerlerinin yerel yönetimler tarafından ruhsatlandırılması ve ruhsatlandırılma sonrası bu işyerlerinin denetimleri; halihazırda yürürlükte olan “ İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri kapsamında yapılmaktadır.

Söz konusu yönetmelikte; unlu mamuller sektörüne yönelik belirlenmiş asgari teknik ve hijyenik kriterler ne yazık ki bulunmamaktadır.

Bu nedenle, İçişleri Bakanlığı tarafından; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı görüşleri doğrultusunda, t“ İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik” te değişiklik yapılarak, unlu mamuller sektörü için asgari teknik ve hijyenik şartların yönetmelikte yer alması sağlanmalı. Gerek yerel yönetimler, gerekse Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl/İlçe Müdürlüklerinin bu işyerlerinde yapacakları tüm denetimlerde, bu şartların aranması sağlanmalı.

Ayrıca; şu an fırınlarda olduğu gibi, kapasiteye bağlı olarak tüm unlu mamul üreten işyerleri için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte, asgari metrekare sınırının yer alması sağlanmalı.

4-UNLU MAMÜLLER SEKTÖRÜNÜN MEVZUAT AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

a- Unlu mamuller sektöründe, meslek ile ilgili kriterler bulunmamaktadır. Bu nedenle, sektör ile ilgili mesleki kriterlerin bir an önce belirlenmesi gerekmektedir.

b- Unlu mamuller sektöründe üretilen ürünler ile ilgili ürün tebliğleri henüz yayımlanmamıştır.

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından, sektöre yönelik yapılan denetimler sırasında alınan numuneler, Türk Gıda Kodeks Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendirmeye alınmaktadır. Ürünlerin fiziksel ve kimyasal kriterlerine, ürün tebliğleri olmadığı için bakılamamaktadır. Bu nedenle; sektörde üretilen tüm ürünlerin, kalite ve standartlarının sürdürülebilir olması için tebliğ çalışmalarının bir an önce yapılması gerekmektedir.

c- Sektörde ne yazık ki kayıt dışı üretim söz konusudur. Nerede, nasıl ve kimin tarafından üretildiği bilinmeyen, merdiven altı üretim ve evlerde yapılan unlu mamul üretimleri, insan sağlığını tehdit etmenin yanı sıra, sektörde haksız rekabete yol açtığı için, bu işi tüm yasal vecibelerini yerine getirenlerin ciddi anlamda mağduriyetine de neden olmaktadır.

Bu nedenle, başta ruhsat veren kurum olana yerel idareler olmak üzere, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl/İlçe Müdürlükleri tarafından sektöre yönelik denetimlerin arttırılması gerekmektedir.

d- Unlu mamuller sektöründe çalışan personelin, yaptıkları iş ile ilgili eğitim almamaları işyerinde üretilen ürünlerin gıda güvenliğinin sağlanmasında ciddi anlamda bir engel teşkil etmektedir.

Bu nedenle; sektörde çalışan tüm personelin, yaptıkları iş ile ilgili olarak; başta gıda mevzuatı olmak üzere, gıda hijyeni, iyi üretim uygulamaları kılavuzları, tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları konularında eğitim almaları sağlanmalı ve bu eğitimleri almayan kişilerin, sektörde çalışmaları engellenmelidir.

5-SEKTÖRDE ÇOĞRAFİ İŞARETLEMEDE, MARKALAŞMADA VE İHRACATTA GELİNEN NOKTA SORUNLAR AÇIKLAMA ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

1 - Türkiye’de unlu mamullere ilişkin coğrafi işareti olan ürün sayısı ne yazık ki azdır.

Bu nedenle; bu ürünleri üreten sektör temsilcilerinin, coğrafi işaret alınması konusunda çalışmalarını yoğunlaştırmaları, bazı ürünler ile ilgili yapılan başvuruların bir an önce sonuçlanması adına girişimlerde bulunması gerekmektedir.

Coğrafi işaretleme konusunda, ülke olarak elimizi çabuk tutmazsak, başka ülkelerin bu ürünler ile ilgili, bizden önce tescil ve işaret almaları söz konusu olabilir.

Bu nedenle; unlu mamuller sektöründe, coğrafi işaret alınabilecek ürünlerin bir an önce tanımlanması ve hemen ardından ve bu ürünlere ilişkin ortak komite kurularak insiyatifin bir an önce ele alınarak, sektörde coğrafi işaretleme sürecinin başlatılması gerekmektedir.

3 - Unlu mamuller sektöründeki marka tescil belgesi sahibi işyeri sayısının çok az olması

Sektörde markalaşma sürecinin hızlandırılması gerekmektedir. Bu sürecin hızlanabilmesi için, Türk Patent Enstitüsü tarafından, marka tescil belgesi ücretlerinin makul seviyelere indirilmesi gerekmektedir.

4 – Sektörde, alt yapı eksikliği ve teknoloji yetersizliği söz konusudur.

Bu olumsuzlukların giderilebilmesi adına, sektörde araştırma ve geliştirmeye, inovasyona yatırımlar sağlanmalı, sektöre yönelik devlet teşvikleri arttırılmalıdır.

5 – Unlu mamuller sektöründe faaliyette bulunan işyerlerinde, kalifiye elaman sıkıntısı çekilmektedir. Sektörde sermaye yetersizliği ise bir diğer sorundur.

Kalifiye elaman sıkıntısına çözüm adına; üniversitelerin yanı sıra, STK ve ilgili kamu kurum ve kuruluşların sektöre yönelik eğitimler vermesi sağlanmalıdır:

6 - Ege bölgesinde unlu mamuller sektöründe ihracat miktarının düşük olması.

Çözüm için; sektöre yönelik dış pazar araştırmalarının yapılması, ,ihracat aşamasında, mevzuattan kaynaklanan sıkıntıların giderilmesi, pazarlama kanallarına erişimde kolaylıklar sağlanması.

7 – Sektörde üretilen tüm ürünlerde, ürün tebliğleri olmadığı için ürünlere ait orijinal reçetelere sabit kalınamaması,

Çözüm; orijinal reçetelerin tanımlanarak, yayımlanacak olan ürün tebliğleri baz alınarak kayıt altına alınması ve bu konuda da denetimlerin sürdürülmesi

8 - Tüketicinin bilinçlendirmesinde yetersiz kalınması

Çözüm; ilgili tarafların ( Bakanlıklar, üniversiteler, STK) tüketicileri bilinçlendirmeye yönelik çalışma yapması ile mümkündür.

Ayrıca kamu spotlarına önem verilerek, tüketicinin orijinal ürüne olan talebinin arttırılması sağlanmalıdır.

9 - Avrupa Birliği ülkelerinde, hammadde fiyatlarının Türkiye’ye göre daha düşük olmasında dolayı ihracatta rekabet avantajımızın az olması.

Çözüm; sektöre yönelik olarak, devlet teşvikleri, sübvansiyonlar, vergi indirimleri, gümrükle ilgili yardımcı olunacak prosedürlerin ve süreçlerin ele alınması gerekmektedir.

10 - Unlu mamuller sektörünün, mevcut yasal durumlardan çok çabuk etkilenmesi

Devlet ve özel sektör arasında denge kurulamamasından kaynaklı olan bu sorunları çözümü için; devletin sektöre yönelik Ar- Ge desteğini arttırması, kamu kurumlarının unlu mamul üretimden çıkması ve özel sektöre yardımcı olması

12 - Unlu mamul sektöründeki ürün çeşitliliğinin az olması.

Çözüm; sektörde katma değeri yüksek ürünlerinin üretimi ve piyasaya arzının sağlanması gerekmektedir.

#UnluMamüller #Çalıştayı #EgeBölgesiSanayicilerOdası #UnluMamüllerSektörü #İsmailUğural #İpekEge #İzmir #GıdaGüvenliği #Danışmanlık #Eğitim #Sektörel #Yiyecekİçecek #İthalat #Markalaşma #İnovasyon #GüçBirliği #EBSO #İzmirEsnafveSanatkarlarOdalarıBirliği #İzmirFırıncılarEsnafOdası #İzmirŞekercilervePastacılarOdası #İzmirPideGevrekveBenzerleriEsnafOdası #İzmirTicaretOdası #GıdaMühendisleriOdasıİzmirŞubeBaşkanlığı #Hammadde #TürkGıdaKodeksi #BuğdayUnuTebliği #ÇözümÖnerileri

Tanıtılan Yazılar
Son Paylaşımlar
Arşiv
Etiketlere Göre Ara
Henüz etiket yok.
Bizi Takip Edin
  • Google+ - Black Circle
  • Twitter - Black Circle
  • Instagram - Black Circle
  • Facebook - Black Circle

İyi Gıda bir İpek Ege Gıda Danışmanlığı Markasıdır. 2015 iegd.